Bouldering to sport, który na pierwszy rzut oka wygląda prosto: widzisz ścianę, materac i próbujesz wspiąć się wyżej. W rzeczywistości to jedna z najbardziej technicznych odmian wspinaczki, łącząca siłę, koordynację, analizę ruchu i cierpliwość. Dobra wiadomość jest taka, że aby zacząć trenować ten rodzaj wspinaczki, nie potrzebujesz praktycznie żadnego sprzętu ani partnera do asekuracji. Wystarczy pierwsza wizyta w boulderowni, wygodne buty wspinaczkowe, magnezja i gotowość do nauki.
Czym jest i na czym polega wspinaczka boulderowa? Jak zacząć trenować bouldering i jaki sprzęt jest potrzebny? O czym pamiętać, by uniknąć kontuzji? Czy każdy może spróbować swoich sił w tej odmianie wspinaczki?
Najprościej mówiąc, bouldering to rodzaj wspinaczki sportowej bez liny i uprzęży, uprawiany na niskich ścianach wspinaczkowych lub naturalnych głazach. Wysokość zazwyczaj nie przekracza 4-5 metrów, a wspinacza w razie upadku chroni gruby materac pod ścianką albo crash pad w plenerze. Przy trudniejszych boulderach outdoorowych ważny jest też spotter, czyli osoba kierująca lądowanie na materac.
Trasy w boulderingu nazywa się problemami lub boulderami, bo polegają na pokonywaniu krótkich, intensywnych sekwencji ruchów. Zazwyczaj mają od kilku do kilkunastu przechwytów. Celem jest przejście problemu, najlepiej w jak najmniejszej liczbie prób. Sama nazwa pochodzi od angielskiego słowa „boulder”, czyli nieduży głaz. Za ojca nowoczesnego boulderingu uznaje się Johna Gilla, który w latach 50. XX wieku połączył wspinanie z inspiracjami gimnastycznymi, siłą eksplozywną i świadomym treningiem ruchu. Dziś bouldering to dyscyplina olimpijska, obecna w programie wspinaczki sportowej od Tokio 2020.
Bouldering można uprawiać w specjalnych halach, na sztucznej ściance wspinaczkowej oraz w naturalnych skałach. Najlepiej zacząć w boulderowni, bo tam masz bezpieczne materace, oznaczone trasy, możliwość wypożyczenia butów wspinaczkowych i skorzystania z zajęć pod okiem instruktora. Plener daje ogromną satysfakcję, ale wymaga większego doświadczenia i odpowiedniego zabezpieczenia.
Boulderownia to specjalna sala ze ściankami do około 4-5 metrów, gdzie cała podłoga pokryta jest profesjonalnymi materacami. Trasy oznacza się kolorami lub plakietkami, a poziom trudności danej trasy zależy od nachylenia ściany, odległości między ruchami i techniki wymaganej do przejścia. W wielu halach kolory idą od łatwych do trudnych, na przykład zielony, żółty, niebieski, czerwony, fioletowy i czarny, choć każda ścianka może mieć własny system. Regularne routesettingi, czyli zmiany tras, sprawiają, że wspinacz stale spotyka nowe wyzwania.
Wspinaczka boulderowa w plenerze odbywa się na naturalnych głazach i formacjach. W Polsce popularne są m.in. Jura Krakowsko – Częstochowska, Góra Zborów, okolice Podlesic, Góry Sokole, Rudawy Janowickie czy Kamienna Góra. Naturalne skałki są mniej przewidywalne niż sztuczna ścianka: stopień może być śliski, a lądowanie nierówne. Dlatego swoją przygodę z boulderingiem outdoorowym warto zacząć z kimś doświadczonym.
Trudności we wspinaniu boulderowym opisuje się różnymi skalami trudności. Najpopularniejsza jest skala V, nazywana też Hueco scale, rozwijana przez Johna Shermana, oraz europejska skala Fontainebleau, często określana jako skala francuska. Osobie początkującej, która dopiero rozpoczyna przygodę z tym sportem, wystarczy znać podstawowy podział poziomów:
W halach możesz spotkać także skalę kolorystyczną, która jest intuicyjna, ale nie zawsze porównywalna między obiektami.
Bouldering wymaga myślenia całym ciałem. Początkujący często pytają: bouldering czy wspinaczka na linie - co jest łatwiejsze? Odpowiedź zależy od celu. We wspinaczce boulderowej sekwencje są krótsze, ale bardziej intensywne, dlatego każdy stopień i skręt biodra mają znaczenie.
Jeśli chcesz dobrze wspinać, najpierw naucz się stawiać stopy. Zawsze patrz, gdzie ustawiasz but, dopóki nie poczujesz stabilnego kontaktu ze stopniem. Stawiaj stopy cicho, na czubku lub wewnętrznej krawędzi buta. Im precyzyjniej pracują nogi, tym mniej musisz ciągnąć ciała rękami. To dlatego doświadczeni wspinacze mówią: ręce trzymają, nogi pchają.
Biodra powinny być możliwie blisko ściany. Dzięki temu mniej ciężaru wisi na rękach, a więcej przejmują nogi. Zamiast wspinać się cały czas frontem, skręcaj ciało bokiem, prowadź ruch biodrem i szukaj pozycji, w której uchwyt wymaga mniejszego wysiłku. Dobry wspinacz nie zawsze jest najsilniejszy -często po prostu ustawia ciało tak, aby ruch stał się łatwiejszy.
Na ściance spotkasz różne typy chwytów. Jug jest duży i dobry dla początkujących. Crimp to mała krawądka, skuteczna, ale obciążająca palce. Sloper jest obły i wymaga tarcia, pinch ściska się kciukiem i palcami, a pocket to otwór na jeden, dwa lub trzy palce. Im mniejszy i bardziej wymagający chwyt, tym ważniejsza jest rozgrzewka oraz kontrola objętości treningu.
Z czasem zaczniesz opanować podstawowe techniki: flagowanie, drop knee, heel hook, toe hook, mantlę, deadpoint czy dyno. Dyno to dynamiczny skok do uchwytu, deadpoint polega na jego precyzyjnym złapaniu w szczycie ruchu, a heel hook wykorzystuje piętę jak dodatkową rękę. Campus, czyli wspinaczka bez użycia nóg, jest raczej treningiem siłowym dla zaawansowanych, nie metodą na pierwsze kroki.
Na hali boulderingu nie potrzebujesz liny, uprzęży, ekspresów ani karabinków. Najważniejsze są buty wspinaczkowe, które powinny być dopasowane, elastyczne i wygodne. Początkujący zwykle lepiej czują się w butach neutralnych lub lekko zakrzywionych, bez agresywnego profilu. Woreczek z magnezją suszy dłonie i poprawia tarcie. W plenerze dochodzi crash pad, czyli przenośny materac asekuracyjny, spotter oraz szczotka do czyszczenia uchwytów. Taśma wspinaczkowa bywa pomocna przy ochronie skóry, ale nie powinna maskować bólu ani zastępować odpoczynku.
Bouldering to forma wspinaczki, która angażuje palce, przedramiona, ramiona, plecy, core, biodra i nogi. Może być też ciekawym uzupełnieniem dla osób uprawiających bieganie po górach. Główne korzyści fizyczne płynące z uprawiania tej formy wspinania to:
Równie ważny jest aspekt poznawczy: każdy boulder to zagadka, w której musisz analizować ruch, szukać bety, zachować koncentrację i próbować ponownie mimo nieudanych podejść. Badania nad wspinaczką wskazują również na możliwe korzyści psychiczne, w tym redukcję napięcia, wzrost pewności siebie i poprawę koncentracji.
Jeśli zastanawiasz się, czym jest i jak zacząć, najlepiej po prostu odwiedź boulderownię. Na pierwszą wizytę nie musisz kupować sprzętu, gdyż możesz wypożyczyć buty i magnezję. Zacznij od najłatwiejszych tras, obserwuj innych wspinaczy i nie spiesz się z trudnością. Kurs lub instruktor pomogą Ci oswoić się z ruchem, nauczyć bezpiecznego lądowania i zrozumieć podstawy techniki. Dla początkujących dobry rytm to 2-3 sesje tygodniowo po 1,5-2 godziny, z dniami przerwy.
Początkujący najczęściej próbują pokonywać bouldery siłą ramion i mięśni rąk, zamiast wykorzystać nogi, biodra i środek ciężkości. Problemem jest też brak rozgrzewki, zbyt szybkie przechodzenie do trudnych problemów, nieprawidłowe lądowanie, brak czytania trasy przed startem i death grip, czyli zbyt mocne ściskanie chwytu. W praktyce mniej napięcia często oznacza więcej kontroli.
Najczęstsze urazy dotyczą palców, zwłaszcza bloczków ścięgnistych, ale przeciążenia mogą obejmować też nadgarstki, łokcie, barki, kolana i kostki. Najlepsza profilaktyka to dobre rozgrzanie ramion, pleców, nadgarstków i palców, stopniowe zwiększanie trudności, odpoczynek, unikanie pełnego crimpa na początku oraz rezygnacja z fingerboardu i campus boardu przez pierwsze miesiące. Ucz się też prawidłowo lądować: na obie stopy, z ugiętymi kolanami, bez podpierania się rękami z tyłu. Regularna rozgrzewka, technika lądowania i rozsądne przerwy między sesjami pomagają ograniczyć ryzyko kontuzji już od pierwszych wejść na ścianę.
Problem to trasa boulderowa, beta oznacza wskazówki jak przejść problem, flash to przejście za pierwszym razem po oglądaniu, a onsight bez wcześniejszego podpatrywania. Top to osiągnięcie najwyższego chwytu, crux to najtrudniejszy ruch lub sekcja, projekt to boulder, którego jeszcze nie przeszedłeś, a send oznacza udane przejście. Spotter to osoba asekurująca lądowanie w plenerze. Kiedy poznasz te pojęcia, łatwiej wejdziesz w społeczność wspinaczkową i szybciej zrozumiesz, dlaczego warto spróbować boulderingu: bo daje wysiłek, zabawę i ogromną satysfakcję z każdego kolejnego ruchu.
EthicSport.pl
ul. Sitarska 16, 18-300 Zambrów
NIP: PL7231641151
REGON: 523562090
BOK: sklep@ethicsport.pl
Współpraca:
marketing@ethicsport.pl
Twój koszyk jest obecnie pusty.
Rozpocznij zakupy
